Wykorzystanie dróg w sposób szczególny - imprezy
.

I.WPROWADZENIE

Drogi, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi, w tym wymaganiami ustawy „Prawo o ruchu drogowym” powinny być wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem. W przypadku innego wykorzystania drogi, określanego jako wykorzystanie dróg w sposób szczególny, działania takie wymagają uzyskania zezwolenia. Dotyczy to również imprez masowych takich jak: zawody sportowe, rajdy, wyścigi, pochody, biegi itp., gdzie do ich organizacji niejednokrotnie wykorzystywane są odcinki dróg.

II. PRZEPISY PRAWNE

Podstawowym aktem prawnym dotyczącymi wykorzystania dróg w sposób szczególny jest Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 128 j.t. z póź. zm.).

Tryb wydawania zezwoleń

Określony jest w art. 65 ustawy, gdzie wskazano, że zawody sportowe, rajdy, wyścigi, zgromadzenia i inne imprezy, które powodują utrudnienia w ruchu lub wymagają korzystania z drogi w sposób szczególny, mogą się odbywać pod warunkiem zapewnienia bezpieczeństwa i porządku podczas trwania imprezy oraz uzyskania zezwolenia na jej przeprowadzenie. Zezwolenie takie wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej, na pisemny wniosek organizatora imprezy, zwany dalej "wnioskiem", złożony co najmniej na 30 dni przed planowym terminem jej rozpoczęcia, przez organ zarządzający ruchem na drodze, na której odbywa się impreza, z tym że jeżeli impreza odbywa się na drogach podległych kilku organom - organem właściwym jest:

w przypadku dróg różnych kategorii - organ zarządzający ruchem na drodze wyższej kategorii;

w przypadku dróg tej samej kategorii - organ właściwy ze względu na miejsce rozpoczęcia imprezy, przy czym decyzję o wydaniu lub odmowie wydania zezwolenia (Art. 65b) na odbycie imprezy wydaje się co najmniej na 7 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia imprezy (podstawa art. 65e prawa o ruchu drogowym).

Zgodnie z powyższymi zapisami organami właściwymi do wydawania zezwoleń są:

- Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w przypadku dróg krajowych -
z wyłączeniem dróg krajowych będących w kompetencji Prezydentów miast,

- Marszałek województwa - dla dróg wojewódzkich - z wyłączeniem dróg wojewódzkich będących w kompetencji Prezydentów miast,

- Starosta - dla dróg powiatowych i gminnych - z wyłączeniem dróg powiatowych i gminnych będących w kompetencji Prezydentów miast,

- Prezydent miasta dla dróg publicznych położonych w miastach na prawach powiatu,
z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych,

przy czym drogami krajowymi, wojewódzkimi, powiatowymi i gminnymi są drogi publiczne określone zgodnie z przepisami o drogach publicznych. Zarządzanie ruchem na drogach w strefie zamieszkania, z wyjątkiem dróg publicznych, należy do podmiotów zarządzających tymi drogami.


Organizator imprezy jest obowiązany (podstawa: art. 65a ust. 3 ustawy):

  1. uzgodnić z organami zarządzającymi ruchem na drogach przebieg trasy, na której ma        się odbyć impreza;

     

    2) współdziałać z Policją oraz, jeżeli impreza odbywa się w strefie nadgranicznej albo na drogach przebiegających przez tereny lub przyległych do terenów będących w zarządzie jednostek organizacyjnych podporządkowanych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej lub na drogach przyległych do tych terenów, odpowiednio ze Strażą Graniczną lub Żandarmerią Wojskową:
    a) uzgadniając przebieg trasy lub miejsce imprezy,
    b) stosując polecenia dotyczące prawidłowego zabezpieczenia imprezy,
    c) dokonując wspólnego objazdu trasy lub miejsca imprezy;
     

    3) sporządzić plan określający sposoby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego podczas imprezy na terenie poszczególnych województw, obejmujący:
    a) listę osób wchodzących w skład służby porządkowej, ich rozmieszczenie oraz elementy ubioru wyróżniające te osoby,
    b) pisemną instrukcję określającą zadania służb porządkowych, opracowaną w uzgodnieniu z Policją,
    c) rodzaj i ilość środków technicznych, o których mowa w art. 65a ust. 2 pkt 8, oraz miejsce ich rozlokowania,
    d) rodzaje, zakres i sposób zabezpieczenia ratowniczego imprezy, w uzgodnieniu z właściwym komendantem powiatowym Państwowej Straży Pożarnej oraz innymi służbami ratowniczymi, w tym z właściwym dysponentem jednostki w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym,
    e) sposób oznaczenia miejsc niebezpiecznych dla uczestników imprezy,
    f) oznakowanie pojazdów uczestniczących w imprezie i towarzyszących tej imprezie,
    g) rodzaje zezwoleń umożliwiających poruszanie się osób lub pojazdów w miejscach wyłączonych z ruchu publicznego,
    h) organizację łączności bezprzewodowej między organizatorem imprezy a Policją w trakcie trwania imprezy,
    i) sposób informowania o ograniczeniach w ruchu drogowym wynikających z przebiegu imprezy - przed imprezą i w trakcie jej trwania;
     

    4) opracować regulamin oraz program imprezy;
     

    5) ustalić z Policją oraz, jeżeli impreza odbywa się w strefie nadgranicznej albo na drogach przebiegających przez tereny lub przyległych do terenów będących w zarządzie jednostek organizacyjnych podporządkowanych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej, odpowiednio ze Strażą Graniczną lub Żandarmerią Wojskową terminy wspólnych spotkań organizowanych w celu uzgodnienia spraw związanych z zabezpieczeniem imprezy;
     

    6) zapewnić realizację planu, o którym mowa w pkt 3;
     

    7) uzgodnić z zarządcą drogi obszar wykorzystania pasa drogowego oraz sposób i termin przywrócenia go do stanu poprzedniego;
     

    7a) uzyskać zgodę zarządcy drogi na udział w imprezie pojazdów samochodowych wyposażonych w opony z umieszczonymi w nich na trwałe elementami przeciwślizgowymi;
     

    8) powiadomić przedsiębiorstwa komunikacji publicznej o przewidywanym czasie występowania utrudnień w ruchu drogowym;
     

    9) na polecenie organu zarządzającego ruchem na drodze opracować projekt organizacji ruchu w uzgodnieniu z Policją;
     

    10) udzielić dokładnych informacji dotyczących imprezy, na żądanie Policji lub innych podmiotów wymienionych w pkt 1, 2, 7 i 8, a także wojewody właściwego ze względu na miejsce odbywania się imprezy, jeżeli są one niezbędne do realizacji ich zadań w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego;
     

    11) przekazywać do wiadomości publicznej informacje o utrudnieniach w ruchu wynikających z planowanej imprezy.
     

    Wymagania formalne

Wniosek powinien zawierać w szczególności (podstawa: art. 65b ust. 3 ustawy):

  1. imię, nazwisko lub nazwę oraz adres zamieszkania lub siedzibę organizatora imprezy;
  2. rodzaj i nazwę imprezy;
  3. informację o miejscu i dacie rozpoczęcia, przebiegu oraz zakończenia imprezy;
  4. informację o przewidywanej liczbie uczestników imprezy;
  5. wykaz osób reprezentujących organizatora w sprawach zabezpieczenia trasy lub miejsca imprezy na terenie poszczególnych województw;
  6. podpis organizatora lub jego przedstawiciela.

Wzór wniosku do pobrania w formacie: pdf i doc (w załącznikach poniżej)

Do wniosku należy dołączyć (podstawa: art. 65b. ust. 4 ustawy):

  1. szczegółowy regulamin imprezy, określający w szczególności zasady zachowania uczestników imprezy istotne dla bezpieczeństwa ruchu drogowego;
  2. wykaz osób odpowiedzialnych za prawidłowy przebieg i zabezpieczenie imprezy na terenie poszczególnych województw oraz w miejscach rozpoczęcia i zakończenia każdego odcinka, a także w miejscach wymagających szczególnego zabezpieczenia;
  3. program imprezy ze szczegółowym opisem trasy i podaniem odległości między poszczególnymi jej odcinkami oraz określony w minutach i kilometrach program przejazdu lub przejścia uczestników przez poszczególne miejscowości i granice województw;
  4. plan zabezpieczenia trasy lub miejsca określony w art. 65a ust. 3 pkt 3;
  5. zobowiązanie organizatora do przywrócenia do poprzedniego stanu pasa drogowego na trasie przejazdu, przejścia lub miejsca pobytu uczestników imprezy, a w przypadku uszkodzenia pasa drogowego lub urządzeń drogowych będącego następstwem imprezy - do ich bezzwłocznego naprawienia lub pokrycia kosztów tych napraw;
  6. pisemną zgodę właściciela lasu na przeprowadzenie imprezy w razie przeprowadzania jej na terenach leśnych.

Organ zarządzający ruchem, wydaje zezwolenie po (podstawa: art. 65b ust. 5 ustawy):

  1. zasięgnięciu opinii właściwego ze względu na miejsce imprezy komendanta wojewódzkiego Policji, a w przypadku imprezy odbywającej się na drogach w strefie nadgranicznej albo na drogach przebiegających lub przyległych do terenów będących w zarządzie jednostek organizacyjnych podporządkowanych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej - odpowiednio właściwego komendanta oddziału Straży Granicznej lub komendanta jednostki Żandarmerii Wojskowej – powyższe organy powinny przedstawić opinię do organu zarządzającego ruchem, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia;
  2. uzgodnieniu zakresu ograniczenia ruchu i wynikających stąd warunków przeprowadzenia imprezy z organami zarządzającymi ruchem na drogach, na których ma się odbyć impreza.

Organ wydający zezwolenie odmawia jego wydania (podstawa: art. 65c ustawy):

  1. jeżeli organizator nie spełnia podanych w dalszej części warunków dotyczących zapewnienia bezpieczeństwa i porządku podczas trwania imprezy;
  2. jeżeli pomimo spełnienia ww. warunków:
  3. istnieje niebezpieczeństwo zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia wielkiej wartości,
  4. impreza zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, a nie ma możliwości zorganizowania objazdów niepowodujących istotnego zwiększenia kosztów ponoszonych przez uczestników ruchu drogowego.

Jednocześnie decyzją o rygorze natychmiastowej wykonalności organ wydający zezwolenie cofa wydane zezwolenie (podstawa: art. 65d ustawy), gdy istnieje niebezpieczeństwo zagrożenia życia lub zdrowia albo mienia wielkiej wartości lub impreza zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego

Organizowane imprezy, pomimo posiadanego zezwolenia, mogą być również przerwane
w czasie ich trwania przez organy kontroli ruchu drogowego (podstawa art. 65g praw o ruchu drogowym). Dotyczy to przypadków naruszenia warunków określonych w zezwoleniu (miejsce, trasa lub czas jej trwania nie są zgodne z warunkami określonymi w zezwoleniu) lub gdy istnieje niebezpieczeństwo zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia wielkiej wartości albo przebieg imprezy powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego Oczywiście w przypadku braku zezwolenia impreza jest również przerywana przez organ kontroli ruchu drogowego (podstawa: art. 65f ustawy).

Przepisy nie dotyczą procesji, pielgrzymek i innych imprez o charakterze religijnym, które odbywają się na drogach na zasadach określonych odrębnymi przepisami.

W sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.