Fundusze Europejskie


Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, jako centralny organ administracji rządowej właściwy w sprawach dróg krajowych, wykonuje zadania zarządcy dróg krajowych oraz realizuje budżet państwa w zakresie ich budowy, utrzymania, modernizacji i remontu. Inwestycje drogowe finansowane są ze środków krajowych poprzez Krajowy Fundusz Drogowy oraz ze środków pomocowych Unii Europejskiej. W dziale poświęconym Funduszom Europejskim przeznaczanym na rozwój sieci drogowej w Polsce znajdą Państwo podstawowe wiadomości o tych funduszach , a także  szczegółowe informacje o projektach realizowanych przez GDDKiA ze środków unijnych  – celach, zasięgu i kosztach projektu, planowanym terminie jego realizacji, stanie zaawansowania prac, wykonawcy itp. Dodatkowo projekty posiadają własne strony internetowe, do których linki znajdą Państwo pod artykułem opisującym dany projekt.

 

***

CUPT obecnie realizuje badanie ewaluacyjne „Badania ex-post wsparcia sektora transportu w POIiŚ 2007-2013”. Jego celem jest kompleksowe podsumowanie oraz ocena skuteczności i użyteczności zrealizowanych inwestycji transportowych w perspektywie 2007-2013 oraz wypracowanie rekomendacji służących do jeszcze bardziej efektywnego programowania i wdrażania projektów transportowych. Możliwy jest udział każdego zainteresowanego.  

 

Zachęcamy do wypełnienia kwestionariusza ankiety znajdującego się pod linkiem http://www.cupt.gov.pl/index.php?id=2258  i odesłanie go w terminie do 6 grudnia 2016 r. w formie elektronicznej na adres: eboratynska-karpiej@cupt.gov.pl.

 

1. Perspektywa budżetowa 2014 - 2020

 

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020

W grudniu 2013 roku weszły w życie nowe rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) dotyczące polityki spójności na lata 2014-2020. W dniu 8 stycznia 2014 roku Rada Ministrów przyjęła projekt Umowy Partnerstwa będącej najważniejszym dokumentem określającym strategię wykorzystania nowej puli Funduszy Europejskich oraz projekty krajowych programów operacyjnych - przyjęcie dokumentów przez rząd umożliwia rozpoczęcie formalnych negocjacji z Komisją Europejską. Natomiast w dniu 23 maja 2014 roku Komisja Europejska zatwierdziła Umowę Partnerstwa - tym samym Polska jako jedno z pierwszych państw członkowskich zakończyła negocjacje tego strategicznego dokumentu. 

Proponowany przez Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju podział środków w ramach poszczególnych programów krajowych przewiduje dla Programu Infrastruktura i Środowisko 27,41 mld euro (za MIiR).

 

Centrum Unijnych Projektów Transportowych, jako instytucja zarządzająca POIiS, wdrożyła i udostępniła mechanizm umożliwiający sygnalizowanie o potencjalnych nieprawidłowościach lub nadużyciach w wykorzystaniu środków unijnych w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko. Narzędzie to umożliwia zgłaszanie nieprawidłowości poprzez adres e-mail naduzycia.POIS@mr.gov.pl ub specjalny formularz znajdujący się na stronie internetowej: www.pois.gov.plnieprawidlowosci. Przyjęte rozwiązanie ułatwi zgłaszanie nieprawidłowości i sprzyjać będzie realizacji programu w sposób etyczny i przejrzysty.

 

Łącząc Europę (CEF - Connecting Europe Facility)

11 grudnia 2013 roku Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej wydały rozporządzenie nr 1316/2013 ustanawiające Instrument „Łącząc Europę” (Connecting Europe Facility – CEF) - fundusz, przeznaczony na realizację projektów infrastrukturalnych w dziedzinie transportu, energetyki i telekomunikacji.

Instrument „Łącząc Europę” ma przyczynić się do zrównoważonego wzrostu, który będzie sprzyjał włączeniu społeczeństwa poprzez tworzenie nowoczesnych sieci transeuropejskich o wysokiej wydajności. CEF przyniesie korzyść dla całej Unii Europejskiej jako stymulator wzrostu konkurencyjności oraz spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w ramach rynku wewnętrznego.

Zgodnie z rozporządzeniem 1316 budżet CEF wynosi 33,242 mld €.


2. Perspektywa budżetowa 2007 - 2013


PROGRAM OPERACYJNY "INFRASTRUKTURA i ŚRODOWISKO”

Program Operacyjny „Infrastruktura i Środowisko” na lata 2007-2013 (POIiŚ) Komisja Europejska przyjęła Decyzją  nr K(2007)6321 z dnia 7 grudnia 2007 r. Jest to największy w historii Unii Europejskiej program, w ramach którego realizowane są projekty współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności. Głównym celem Programu jest zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej Polski i jej regionów poprzez rozwój infrastruktury technicznej przy równoczesnej ochronie i poprawie stanu środowiska, zdrowia, zachowaniu tożsamości kulturowej i rozwijaniu spójności terytorialnej.
Na realizację Programu Operacyjnego „Infrastruktura i Środowisko” na lata 2007-2013 przeznaczono ponad 37 mld euro, co stanowi ponad 40 procent całości środków polityki spójności dla Polski. Ze środków Unii Europejskiej będzie pochodziło ok. 28 mld euro (z Funduszu Spójności – ponad 22 mld euro, zaś z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego - niemal 6 mld euro). Tylko na projekty drogowe przewidziano w nim ponad 10 mld EUR.
W ramach POIŚ GDDKiA realizuje projekty dotyczące budowy autostrad, dróg ekspresowych oraz obwodnic w ciągach dróg krajowych o kluczowym znaczeniu.

 

PORPW
2 października 2007 r. komisarz ds. polityki regionalnej Danuta Hübner podpisała decyzję Komisji Europejskiej przyjmującą do realizacji Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej. Program ten stanowi dodatkowy element wsparcia z funduszy strukturalnych, który wzmocni działanie innych programów na obszarze pięciu województw: warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, lubelskiego, podkarpackiego oraz świętokrzyskiego. W ramach Programu będą realizowane projekty o kluczowym znaczeniu  dla rozwoju społeczno-gospodarczego w tych regionach. Ze śrdków UE przeznaczono na realizację Programu ponad 2,2 mld euro.
W ramach PO RPW GDDKiA realizuje projekty dotyczące budowy obwodnic na kluczowych ciągach dróg krajowych, wskazanych w Programie Operacyjnym, na obszarze województw Polski wschodniej.

 

EISP Litwa-Polska-Rosja 2007-2013

Program Operacyjny został przygotowany zgodnie z Rozporządzeniem (WE) Nr 1638/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 2006 r. określającym przepisy ogólne w sprawie ustanowienia Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa (Rozporządzenie EISP)1, Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 951/2007 z dnia 9 sierpnia 2007 r. określającym przepisy wykonawcze dla programów współpracy transgranicznej finansowanych zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 1638/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady określającym przepisy ogólne w sprawie ustanowienia Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa (Rozporządzenie Wykonawcze)2, Rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich3, Rozporządzeniem Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich.

 

Celem Programu jest wzmocnienie kontaktów między Polską, Rosją i Litwą poprzez intensyfikację współpracy dwustronnej i trójstronnej. Program oferuje wsparcie dla rozwoju społeczno-gospodarczego i wzrostu jakości życia mieszkańców na całym objętym nim obszarze. Program Współpracy Transgranicznej Litwa-Polska-Rosja EISP 2007-2013 kontynuuje i rozszerza współpracę na obszarze pogranicza trzech krajów, która dotychczas rozwijana była w ramach Programu Sąsiedztwa Litwa-Polska-Obwód Kaliningradzki Federacji Rosyjskiej INTERREG IIIA/Tacis CBC 2004-2006.
Głównym celem Programu jest wspieranie transgranicznych procesów rozwojowych.

 

2. Perspektywa budżetowa 2000 – 2006

 

FS (ISPA)
Fundusz Spójności jest instrumentem polityki strukturalnej Unii Europejskiej, lecz nie zalicza się do funduszy strukturalnych. Pomoc z Funduszu Spójności ma zasięg krajowy, a nie regionalny (jak w przypadku funduszy strukturalnych). Celem nadrzędnym funduszu jest wzmacnianie spójności społecznej i gospodarczej Unii poprzez finansowanie dużych projektów tworzących spójną całość w zakresie ochrony środowiska i infrastruktury transportowej. Pomoc Unii Europejskiej dla sektora środowiska i sektora transportu odzwierciedla filozofię trwałego i zrównoważonego rozwoju. Polega ona na zwiększaniu produktywności i konkurencyjności gospodarki głównie poprzez rozwój infrastruktury transportowej, lecz zarazem nie kosztem środowiska i jego zasobów, a przez to - kosztem przyszłych pokoleń.
ISPA czyli Przedakcesyjny Instrument Polityki Strukturalnej w Polsce (Instrument of Structural Policies for Pre-Accession) był jednym z trzech obok (Phare i SAPARD) instrumentów przedakcesyjnej pomocy Unii dla 10 państw kandydujących. Podstawowym jego celem było wsparcie spójności gospodarczej i społecznej poprzez współfinansowanie dużych projektów inwestycyjnych w sektorze środowiska i transportu. 1 maja 2004 r., po wejściu Polski do Unii Europejskiej, fundusz ISPA zakończył swoje funkcjonowanie w naszym kraju. Wszystkie projekty które zyskały możliwość dofinansowania w ramach ISPA a nie zostały zakończone, zrealizowane zostały w ramach Funduszu Spójności.


SPOT
Europejski Funduszu Rozwoju Regionalnego jest jednym z 4 funduszy strukturalnych w Unii Europejskiej służących wspieraniu zmian strukturalnych w regionach UE. Fundusze strukturalne służą wspieraniu regionów (w Polsce jako region należy rozumieć województwo), w których średni dochód na mieszkańca nie przekracza 75% średniego dochodu w UE; w odróżnieniu od Funduszu Spójności, który skierowany jest do krajów UE o PKB nie przekraczającym per capita 90% średniej unijnej.
Sektorowy Program Operacyjny-Transport (SPOT) był jednym z siedmiu programów operacyjnych służących realizacji Podstaw Wsparcia Wspólnoty na lata 2004 - 2006 (PWW). Program ten, wraz z częścią transportową strategii dla wykorzystania Funduszu Spójności, rozwijał cele PWW, określając kierunki, priorytety, działania i wysokość środków przeznaczonych na rozwój sfery transportu. Jako punkt wyjścia zachowano zgodność dokumentu z aktualnymi kierunkami, zarówno polityki transportowej, jak i polityki regionalnej UE i Polski.

 

3. Fundusze przedakcesyjne

 

PHARE
Program PHARE (ang. Poland and Hungary Assistance in Restructuring Economies) powstał w 1989 roku na podstawie inicjatywy Komisji Europejskiej. Od 1999 roku Phare był głównym instrumentem w przygotowywaniu krajów kandydujących do członkostwa w UE. W budżecie Unii Europejskiej na lata 2000-2006 wysokość funduszy została ustalona na sumę 1,56 mld euro rocznie dla wszystkich krajów. W momencie wejścia Polski do Unii Europejskiej program PHARE został zastąpiony przez fundusze strukturalne.

 

4. Inne Fundusze Unijne

 

TEN-T
TEN (Trans-European Network) to program pomocowy Unii Europejskiej funkcjonujący jako odrębna linia budżetowa w budżecie UE.  Program ten ukierunkowany jest na wspieranie rozwoju transeuropejskich sieci transportowych (TEN-T), energetycznych (TEN-E) oraz telekomunikacyjnych (e-TEN).
Progi dofinansowania z budżetu TEN-T kształtują się następująco: projekty studyjne - 50% całości kosztów kwalifikowanych; projekty inwestycyjne - 10 %; projekty transgraniczne - 20%. Pomoc może mieć również formę subsydiowania kredytów oraz gwarancji kredytowych Europejskiego Banku Inwestycyjnego lub innej instytucji finansów.