viatoll 
PLPL
BIP 

ODDZIAŁY:

GDDKiA Oddział Gdańsk Oddział Olsztyn Oddział Białystok Oddział Warszawa Oddział Lublin Oddział Bydgoszcz Oddział Poznań Oddział Szczecin Oddział Zielona Góra Oddział Łódź Oddział Wrocław Oddział Opole Oddział Katowice Oddział Kraków Oddział Kielce Oddział Rzeszów Oddział Szczecin Oddział Gdańsk Oddział Olsztyn Oddział Białystok Oddział Zielona Góra Oddział Poznań Oddział Bydgoszcz Oddział Warszawa Oddział Wrocław Oddział Łódź Oddział Kielce Oddział Lublin Oddział Opole Oddział Katowice Oddział Kraków Oddział Rzeszów

Oddział w Bydgoszczy
ul. Fordońska 6
85-085 Bydgoszcz

tel. centr. 52 323 45 00
fax 52 323 45 04
NIP 554-22-52-485

e-mail: sekretariat_byd@gddkia.gov.pl

Oddział w Gdańsku
ul. Subisława 5
80-354 Gdańsk

tel. centr. 58 511 24 00
fax 58 511 24 05
NIP 584-24-56-536

e-mail: sekretariat_gdansk@gddkia.gov.pl

Oddział w Białystoku
ul. Zwycięstwa 2
15-703 Białystok

tel. centr. 85 664 58 00
fax 85 651 37 83
NIP 542-27-52-914

e-mail: sekretariat_bialystok@gddkia.gov.pl

Oddział w Katowicach
ul. Myśliwska 5
40-017 Katowice

tel. centr. 32 258 62 81
fax 32 259 87 10
NIP 954-24-02-923

e-mail: kat_sekretariat@gddkia.gov.pl

Oddział w Kielcach
ul. Paderewskiego 43/45
25-950 Kielce

tel. 41 34 03 900, 41 345 74 31
fax 41 366 48 04
NIP 657-03-86-703

e-mail: sekretariat_kielce@gddkia.gov.pl

Oddział w Krakowie
ul. Mogilska 25
31-542 Kraków

tel. centr. 12 417 25 00
fax 12 411 01 18
NIP 675-12-72-475

e-mail: sekretariat_krakow@gddkia.gov.pl

Oddział w Lublinie
ul. Ogrodowa 21
20-075 Lublin

tel. 81 532 70 61
fax 81 743 71 68
NIP 712-24-27-134

e-mail: sekretariat_lublin@gddkia.gov.pl

Oddział w Łodzi
ul. Irysowa 2
91-857 Łódź

tel. centr. 42 233 96 00
fax 42 233 96 08
NIP 725-17-13-273

e-mail: sekretariat_lodz@gddkia.gov.pl

Oddział w Olsztynie
ul. Warszawska 89
10-083 Olsztyn

tel. centr. 89 521 28 00
fax 89 527 23 07
NIP 739-32-79-711

e-mail: sekretariat_olsztyn@gddkia.gov.pl

Oddział w Opolu
ul. Niedziałkowskiego 6
45-085 Opole

tel. centr. 77 401 63 00
fax 77 454 44 68
NIP 754-00-03-773

e-mail: sekretariat_opole@gddkia.gov.pl

Oddział w Poznaniu
ul. Siemiradzkiego 5a
60-763 Poznań

tel. centr. 61 866 88 21
fax 61 864 63 69
NIP 779-21-73-262

e-mail: sekretariat_poznan@gddkia.gov.pl

Oddział w Rzeszowie
ul. Legionów 20
35-959 Rzeszów

tel. centr. 17 853 40 71 do 74
fax 17 853 64 84
NIP 813-11-06-223

e-mail: sekretariat_rzeszow@gddkia.gov.pl

Oddział w Szczecinie
Al. Bohaterów Warszawy 33
70-340 Szczecin

tel. centr. 91 432 53 00
fax 91 484 39 97
NIP 852-23-53-687

e-mail: sekretariat_szczecin@gddkia.gov.pl

Oddział w Warszawie
ul. Mińska 25
03-808 Warszawa

tel. centr. 22 209 25 00
fax 22 698 60 45
NIP 113-20-97-244

e-mail: sekretariat_warszawa@gddkia.gov.pl

Oddział w Wrocławiu
ul. Powstańców Śląskich 186
53-139 Wrocław

tel. centr. 71 334 73 00
fax 71 367 17 69
NIP 899-24-41-331

e-mail: sekretariat.wroclaw@gddkia.gov.pl

Oddział w Zielonej Górze
ul. Boh. Westerplatte 31
65-950 Zielona Góra

tel. centr. 68 327 10 68
fax 68 325 34 68
NIP 929-01-16-588

e-mail: sekretariat_zga@gddkia.gov.pl

GDDKiA MAPA STANU BUDOWY DRÓG GDDKiA MAPA STANU BUDOWY DRÓG autostrady, drogi ekspresowe i inne drogi krajowe w realizacji ZOBACZ GDDKiA SERWIS DLA KIEROWCÓW GDDKiA SERWIS DLA KIEROWCÓW najważniejsze informacje drogowe dla kierowców ZOBACZ GDDKiA ZBIÓRKA KRWI
200 lat CAD
GDDKiA
ZBIÓRKA KRWI
200 lat CAD
Ogólnopolska zbiórka krwi 
200 lat Administracji Drogowej
ZOBACZ
GDDKiA SERWIS DLA PODWYKONAWCÓW GDDKiA SERWIS DLA PODWYKONAWCÓW Informacja dla podwykonawców biorąych udział w realizacji inwestycji GDDKiA ZOBACZ GDDKiA MAPA WARUNKÓW DROGOWYCH GDDKiA MAPA WARUNKÓW DROGOWYCH aktualne warunki drogowe w Polsce ZOBACZ

OddziałyGDDKiA200 lat Centralnej Administracji Drogowej

Od kamieni milowych do współczesnych tablic

16-06-2019

Znaki drogowe kojarzone są powszechnie z motoryzacją. Jednak ich historia sięga znacznie dalej i nie dotyczy wyłącznie przekazywania informacji przydatnych w podróży takich jak odległość. Rozwój motoryzacji przyczynił się do ujednolicenia znaków. W 1909 roku, efektem Międzynarodowej Konwencji o ruchu samochodowym podpisanej przez 37 państw, było wprowadzenie pierwszych międzynarodowych znaków drogowych - czterech okrągłych, granatowych tablic z białymi symbolami.

GDDKiA

Już w Indiach w III wieku p.n.e. król Acoka rozkazał rozmieszczać na przydrożnych słupach i ścianach skalnych ryciny praw państwowych i publicznych. Duży przepływ poruszających się po tych szlakach umożliwiał informowanie o powszechnie obowiązującym prawie. Rzymianie rozmieszczali wzdłuż dróg co jedną rzymska milę (1478,5 m) znaki kamienne. Wyryta była na nich odległość od początku drogi czyli centrum Rzymu, gdzie ustawiony był złoty kamień milowy. W prowincjach kamienie określały odległość od stolicy prowincji. Często na kamieniach wyryte były inskrypcje dotyczące panujących cesarzy, budowniczych dróg czy ważnych wydarzeń.

 

W Polsce najstarszym tego typu znakiem drogowym jest kamienny słup z 1151 roku ustawiony przez komesa Piotra Dunina, oznaczający połowę drogi pomiędzy Kaliszem a Kruszwicą. W późniejszym okresie powszechne było umieszczanie na skrzyżowaniach ważnych traktów drogowskazów, a także ustawianie tablic z nazwami miejscowości. Znaki te nie podlegały regulacjom i miały charakter zwyczajowy, stąd dowolność i różnorodność tego typu oznaczeń. Nawet przy drogach leśnych ustawiano kamienie jako punkty orientacyjne.

 

Kamienie milowe na pocztowym szlaku

Rozwój poczty w XVIII wieku wymusił potrzebę dokładnych pomiarów szlaków pocztowych. Wzorem rzymskim zaczęto więc ustawiać wzdłuż traktów kamienie milowe. Punktem centralnym pomiaru długości, tak jak w Rzymie, była stolica państwa czy też ważniejszy ośrodek regionu. Wprowadzane w okresie późniejszym przepisy budowy dróg zawierały gotowe projekty takich kamieni milowych. Powstawały z piaskowca, granitu lub innych materiałów kamiennych dostępnych lokalnie. W zależności od administracji drogowej różniły się kształtem, wysokością jak również odległością jaką odmierzały.

 

Kilka można spotkać na trenach zaboru pruskiego. Przy drogach krajowych zachowały się w miejscowości Biesowo i Lutry (DK57 pomiędzy Bartoszycami i Biskupcem). Forma tych kamieni została określona urzędowo. W XIX wieku wybitny architekt i wysokiej rangi urzędnik budowlany Prus Wschodnich, Karl Schinkiel zaprojektował wygląd kamieni milowych, które na mocy rozporządzenia ministra skarbu Rorhera z 1835 roku ustawiano w miejscach, w których dotąd nie było żadnych oznaczeń odległościowych. Kamienie milowe można również obejrzeć na terenie skansenów przy Obwodzie Drogowym w Skwierzynie i Rejonie w Gdańsku-Matarni (ul. Budowlanych 70).

 

Pierwsze międzynarodowe znaki drogowe

 

Pod koniec XIX wieku, wraz z pojawieniem się pojazdów mechanicznych, zaczęły powstawać normy związane z ich poruszaniem się po drogach czyli pierwsze Kodeksy drogowe. Wraz z nimi pojawiły się nowe znaki ustawiane przy drogach. np. na początku XX wieku we Francji obowiązywało oprócz typowych drogowskazów, 14 znaków drogowych, które dostarczały kierowcom niezbędnych informacji. Znaki te miały charakter lokalny i tu również obowiązywała zasada co kraj to obyczaj. Stąd z inicjatywy francuskiego ministra robót publicznych, Louisa Barthou, zwołano w Paryżu w 1908 roku I Światowy Kongres Drogowy. Celem statutowym kongresu stało się tworzenie warunków dla postępu technicznego w budowie, wyposażaniu i utrzymaniu dróg oraz rozwoju sieci drogowej na świecie.

 

Prace kongresu zaowocowały opublikowaniem w X 1909 roku Międzynarodowej Konwencji o ruchu samochodowym którą podpisało 37 państw. Ta konwencja wprowadzała pierwsze międzynarodowe znaki drogowe było to cztery okrągłe, granatowe tablice z białymi symbolami. Na kolejnej konwencji w 1926 roku zmieniono kształt znaków z okrągłych tarcz na trójkątne oraz dodano dwa nowe znaki. Dysponując jedynie sześcioma znakami drogowymi organizatorzy ruchu drogowego dalej musieli posiłkować się tablicami tworzonymi na lokalne potrzeby ruchu.

 

Tak zmieniały się znaki w Polsce

 

1922 - Polska ratyfikowała konwencję z 1909 roku. Okrągłe tablice zastąpiono sześcioma znakami w formie trójkątnych tablic.

1938 - Liczba znaków wzrosła do 23. Ich wygląd był jednak całkiem inny niż obecnie. Wyróżniano wówczas – tablice szosowe, tablice ostrzegawcze, informacyjne oraz tablice miejskie nazywane zakazującymi. Nie przewidziano popularnego obecnie znaku „ustąp pierwszeństwa przejazdu”. Wycofano się z niebieskich trójkątnych znaków ostrzegawczych zastępując je tablicami barwy żółtej z czarnym symbolem i obrzeżem.

1939-1945 - Lata okupacji przyniosły kolejną zmianę w oznakowaniu polskich dróg. Znaki podzielono na ostrzegawcze, nakazujące i zakazujące, znaki wskazujące, znaki kierowania ruchu przy zamknięciu dróg oraz inne. Pojawiły się również tabliczki z opisami pod znakami. W tym okresie znaki ostrzegawcze przybrały formę białych trójkątów z czerwonym obrzeżem i czarnym symbolem. Wprowadzono nowe dotychczas nie stosowane w Polsce znaki – przestrzeganie pierwszeństwa na drodze głównej oraz drogi głównej.

1946 - Dokończono zmiany w przepisach zapoczątkowane w 1938 roku. Rozróżniano znaki określające drogę główna i podporządkowaną, znaki ostrzegawcze, znaki zakazujące i nakazujące, znaki informacyjne. Co ciekawe obowiązywał podwójny znak drogi podporządkowanej według wzoru niemieckiego (białego odwróconego trójkąta z czerwonymi obrzeżami) oraz polski (żółty z czarnymi obrzeżami). Do znaków zaczęto dołączać tabliczki z dodatkowymi informacjami.

1956 - Zrezygnowano z czarnych obrzeży na znakach ostrzegawczych na rzecz czerwonych. Dodano szereg nowych znaków ostrzegawczych. Wdrożono nowe znaki takie jak: stop, zakazy skrętu czy wyprzedzania. Przepisy te dostosowały piktogramy na znakach do nowych potrzeb.

 

W późniejszych latach znaki ulegały kolejnym zmianom. Pojawiały się nowe inne były likwidowane. Z istotnych zmian to redukcja szerokości obrzeży znaków którą znacznie zwężono oraz zmiana w 1983 roku okrągłego znaku stop na ten obowiązujący obecnie ośmiokątny.