viatoll 
PLPL
BIP 

ODDZIAŁY:

GDDKiA Oddział Gdańsk Oddział Olsztyn Oddział Białystok Oddział Warszawa Oddział Lublin Oddział Bydgoszcz Oddział Poznań Oddział Szczecin Oddział Zielona Góra Oddział Łódź Oddział Wrocław Oddział Opole Oddział Katowice Oddział Kraków Oddział Kielce Oddział Rzeszów Oddział Szczecin Oddział Gdańsk Oddział Olsztyn Oddział Białystok Oddział Zielona Góra Oddział Poznań Oddział Bydgoszcz Oddział Warszawa Oddział Wrocław Oddział Łódź Oddział Kielce Oddział Lublin Oddział Opole Oddział Katowice Oddział Kraków Oddział Rzeszów

Oddział w Bydgoszczy
ul. Fordońska 6
85-085 Bydgoszcz

tel. centr. 52 323 45 00
fax 52 323 45 04
NIP 554-22-52-485

e-mail: sekretariat_byd@gddkia.gov.pl

Oddział w Gdańsku
ul. Subisława 5
80-354 Gdańsk

tel. centr. 58 511 24 00
fax 58 511 24 05
NIP 584-24-56-536

e-mail: sekretariat_gdansk@gddkia.gov.pl

Oddział w Białystoku
ul. Zwycięstwa 2
15-703 Białystok

tel. centr. 85 664 58 00
fax 85 651 37 83
NIP 542-27-52-914

e-mail: sekretariat_bialystok@gddkia.gov.pl

Oddział w Katowicach
ul. Myśliwska 5
40-017 Katowice

tel. centr. 32 258 62 81
fax 32 259 87 10
NIP 954-24-02-923

e-mail: kat_sekretariat@gddkia.gov.pl

Oddział w Kielcach
ul. Paderewskiego 43/45
25-950 Kielce

tel. 41 34 03 900, 41 345 74 31
fax 41 366 48 04
NIP 657-03-86-703

e-mail: sekretariat_kielce@gddkia.gov.pl

Oddział w Krakowie
ul. Mogilska 25
31-542 Kraków

tel. centr. 12 417 25 00
fax 12 411 01 18
NIP 675-12-72-475

e-mail: sekretariat_krakow@gddkia.gov.pl

Oddział w Lublinie
ul. Ogrodowa 21
20-075 Lublin

tel. 81 532 70 61
fax 81 743 71 68
NIP 712-24-27-134

e-mail: sekretariat_lublin@gddkia.gov.pl

Oddział w Łodzi
ul. Irysowa 2
91-857 Łódź

tel. centr. 42 233 96 00
fax 42 233 96 08
NIP 725-17-13-273

e-mail: sekretariat_lodz@gddkia.gov.pl

Oddział w Olsztynie
ul. Warszawska 89
10-083 Olsztyn

tel. centr. 89 521 28 00
fax 89 527 23 07
NIP 739-32-79-711

e-mail: sekretariat_olsztyn@gddkia.gov.pl

Oddział w Opolu
ul. Niedziałkowskiego 6
45-085 Opole

tel. centr. 77 401 63 00
fax 77 454 44 68
NIP 754-00-03-773

e-mail: sekretariat_opole@gddkia.gov.pl

Oddział w Poznaniu
ul. Siemiradzkiego 5a
60-763 Poznań

tel. centr. 61 866 88 21
fax 61 864 63 69
NIP 779-21-73-262

e-mail: sekretariat_poznan@gddkia.gov.pl

Oddział w Rzeszowie
ul. Legionów 20
35-959 Rzeszów

tel. centr. 17 853 40 71 do 74
fax 17 853 64 84
NIP 813-11-06-223

e-mail: sekretariat_rzeszow@gddkia.gov.pl

Oddział w Szczecinie
Al. Bohaterów Warszawy 33
70-340 Szczecin

tel. centr. 91 432 53 00
fax 91 484 39 97
NIP 852-23-53-687

e-mail: sekretariat_szczecin@gddkia.gov.pl

Oddział w Warszawie
ul. Mińska 25
03-808 Warszawa

tel. centr. 22 209 25 00
fax 22 698 60 45
NIP 113-20-97-244

e-mail: sekretariat_warszawa@gddkia.gov.pl

Oddział w Wrocławiu
ul. Powstańców Śląskich 186
53-139 Wrocław

tel. centr. 71 334 73 00
fax 71 367 17 69
NIP 899-24-41-331

e-mail: sekretariat.wroclaw@gddkia.gov.pl

Oddział w Zielonej Górze
ul. Boh. Westerplatte 31
65-950 Zielona Góra

tel. centr. 68 327 10 68
fax 68 325 34 68
NIP 929-01-16-588

e-mail: sekretariat_zga@gddkia.gov.pl

GDDKiA MAPA STANU BUDOWY DRÓG GDDKiA MAPA STANU BUDOWY DRÓG autostrady, drogi ekspresowe i inne drogi krajowe w realizacji ZOBACZ GDDKiA SERWIS DLA KIEROWCÓW GDDKiA SERWIS DLA KIEROWCÓW najważniejsze informacje drogowe dla kierowców ZOBACZ GDDKiA ZBIÓRKA KRWI
200 lat CAD
GDDKiA
ZBIÓRKA KRWI
200 lat CAD
Ogólnopolska zbiórka krwi 
200 lat Administracji Drogowej
ZOBACZ
GDDKiA SERWIS DLA PODWYKONAWCÓW GDDKiA SERWIS DLA PODWYKONAWCÓW Informacja dla podwykonawców biorąych udział w realizacji inwestycji GDDKiA ZOBACZ GDDKiA MAPA WARUNKÓW DROGOWYCH GDDKiA MAPA WARUNKÓW DROGOWYCH aktualne warunki drogowe w Polsce ZOBACZ

Serwis GDDKiAGDDKiAZ kart historii

Osobistości 200-lecia Centralnej Administracji Drogowej

Stefan Władysław Bryła

17-08-2019

Pierwszy całkowicie spawany most na świecie powstał w Polsce. Na rzece Słudwi (dopływ Bzury) w Maurzycach gm. Zduny koło Łowicza, w latach 1928 – 1929. Przy osobistym nadzorze projektanta i przy udziale belgijskich spawaczy. Istniejące do dziś dzieło techniki drogowej złożono z części w dużej mierze wykonanych w warsztatach Firma „Rudzki i Spółka” z Mińska Mazowieckiego.

GDDKiA

Wiedzę zdobywał na wielu uczelniach i budowach

GDDKiA Stefan Bryła urodził się 17 sierpnia 1886 w Krakowie w rodzinie profesora gimnazjum. Po szkole realnej w Stanisławowie, ukończył wydział inżynierii lądowej Politechniki Lwowskiej, gdzie następnie został docentem i napisał pracą habilitacyjną. W tym czasie wprowadza całkiem nowe pojęcie przestrzennych powierzchni wpływowych, wykorzystywanych w kolejnych dziesięcioleciach w projektach mostów żelbetowych.

 

Został stypendystą Polskiej Akademii Umiejętności, co pozwalało mu na czerpanie wiedzy na uczelniach w Charlottenburgu, Ecole des Ponts et Chausses, Uniwersytecie Londyńskim oraz przy budowach obiektów stalowych w Niemczech, Francji, Kanadzie, Stanach Zjednoczonych, Japonii, Korei, Chinach, Mandżurii i Syberii. Wybuch I wojny światowej zastał go podczas podróży poślubnej po Bliskim Wschodzie, skąd przedostał się na Ukrainę. Czas wojny poświęca pracy ze społecznością polską, by ostatecznie zaciągając się do wojska wziąć udział w walkach o Lwów w 1918 roku oraz obronie Warszawy podczas wojny polsko- bolszewickiej. W kolejnych latach powrócił do pracy naukowej, zyskując tytuł profesora zwyczajnego budowy mostów oraz angażując się w działalność polityczną reprezentując w Sejmie Chrześcijańską Demokrację z okręgu Samborskiego.

 

Naukowiec i patriota

Okres międzywojenny był dla Bryły bardzo pracowity i owocny w teorie, publikacje i konstrukcje realnie budowane. Pracował jako wykładowca na Politechnice Lwowskiej, Politechnice Warszawskiej, gdzie w latach 1938–1939 był dziekanem Wydziału Architektury. Nie zaprzestał nauczania podczas okupacji niemieckiej pełniąc funkcję dziekana tajnego Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. Jako znamienity specjalista otrzymywał ważne zadania np. opracowanie instrukcji dla Kedywu „Jak niszczyć stalowe mosty”, czy też opracowanie planu odbudowy Polski ze zniszczeń wojennych. W strukturach podziemnego państwa polskiego w Biurze Delegata Rządu na Kraj był szefem komórki Robót Publicznych i Odbudowy. Został rozstrzelany 3 grudnia 1943 w ulicznej egzekucji w rejonie mokotowskiej zajezdni tramwajowej przy ul. Puławskiej 13. Jego symboliczny grób znajduje się na Starych Powązkach (kw. 57-IV-27).

 

Był fenomenem, człowiekiem o cechach rzadko spotykanych. Miał umiejętność organizowania ludzi o wysokich walorach intelektualnych, działających w rozproszeniu, do wspólnych zadań. Napędzał do prac twórczych, inspirował do nowych osiągnięć i pionierskich wyczynów, eksperymentów pokładając nadzieje w polskiej myśli technicznej, co często podkreślał, żarliwie zwalczając zakorzeniony w polskiej świadomości „kompleks niższości”. W polu jego zainteresowań pozostawały nowinki techniczne, tematy nowe – niezbadane. By nie marnować czasu na jazdę pomiędzy uczelniami we Lwowie i Warszawie korzystał z samolotu.

 

Twórca przepisów dotyczących spawania w budownictwie

Zajął się też nową dla budownictwa metodą łączenia poprzez spawanie, czego efektem było w 1928 roku opracowanie dla Ministerstwa Robót Publicznych pierwszych na świecie przepisów spawania konstrukcji stalowych w budownictwie. Stały się one wzorem dla podobnych przepisów w innych krajach. Namacalnych tworów architektonicznych przy których pracował Bryła jest wiele. W Warszawie to m.in. kompleks budynków Muzeum Narodowego i Muzeum Wojska Polskiego, hala Fabryki Parowozów, budynek Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych, gmach Pocztowej Kasy Oszczędności w Warszawie (Poczty Głównej), budynek towarzystwa Prudential czy tzw. Dom Bez Kantów czyli budynek Funduszu Kwaterunku Wojskowego. Oprócz nich jeszcze: budynek Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych w Łodzi (dziś PZU), gmach Urzędu Skarbowego w Katowicach (Drapacz Chmur, tzw. mister Katowic), budynek Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie czy hala nr 3 w PZL Mielec.

 

Spawane mosty prof. Bryły

Dla polskiej i światowej historii drogownictwa jego największymi osiągnięciami były konstrukcje i wykonanie pierwszych mostów spawanych. W Polsce posiadamy dwa mosty spawane wykonane pierwsze na świecie techniką spawania. Oba powstały na rzece Słudwi, dopływie Bzury. Najbardziej znany jest w Maurzycach gm. Zduny koło Łowicza, tuż obok DK92. Zbudowano go w latach 1928 - 1929, przy osobistym nadzorze projektanta, przy udziale belgijskich spawaczy, z części w dużej mierze wykonanych w warsztatach Firma „Rudzki i Spółka” z Mińska Mazowieckiego.

 

Drugi znajduje się nieopodal, przy wsi Retki. Powstał w 1931 roku przy twórczej inicjatywie dyrektora Warszawskiej Dyrekcji Robót Publicznych inż. Władysława Trylińskiego, naczelnika oddziału mostowego inż. Hubla oraz starosty Więckowskiego i inżyniera drogowego Stankiewicza. Rozpiętość jego w świetle wynosiła 16 m, rozpiętość teoretyczna 16,8 m, szerokość w świetle 5,6 m. Z powodu małej wysokości konstrukcyjnej zaprojektowano go o pomoście dołem. Konstrukcję mostową o całkowitej masie 20 t wykonały warsztaty konstrukcyjne Huty Pokój w Nowym Bytomiu.

 

Zdjęcia archiwalne ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego